Ciekawostki z Podhala

Czym jest Parzenica?

Parzenica jest to ozdobny ornament hafciarski, lub ozdobna aplikacja powyżej „przyporów” w spodniach góralskich.

Pochodzenie nazwy parzenicy prawdopodobnie jest bardzo proste – pochodzi ona bowiem od słów: parznąć/parznić – czyli z góralskiego: brudzić, zanieczyszczać. Dawniej oznaczała ona również drewniane formy do odciskania oscypków oraz snycerskie zdobienia w kształcie serca. Prawdopodobnie przywędrowały one do nas z Węgier. Na początku pełniły czysto praktyczną funkcję – miały chronić sukno przed postrzępieniem. Współcześnie natomiast, za zasługą krawców i designerów góralskich parzenica stała się kultowym, wręcz nieodłącznym elementem każdego z regionalnych akcesoriów. Zastąpiono również poprzednie sposoby aplikacji haftem w przeróżnych kolorach, aby nadać parzenicy jeszcze bardziej folkowego, malowniczego wyglądu.

Jakie są rodzaje Parzenicy?

Wyróżnia się kilka rodzajów parzenic ze względu na pochodzenie:

  • orawska – parzenice czarne lub zielone, przypory były również obszywane czarną lamówką.
  • spiska – parzenice nazywane również są „cyframi” lub „borytasami”. Wyróżnia się aż cztery typy parzenic wedle zasięgu ich występowania. Zamiast szpica pojawia się haft ściegiem łańcuszkowym przerywany krokiewkami i kropkami oraz stylizacje roślinno-geometryczne.
  • babiogórska – parzenice zazwyczaj z zielonej taśmy w kształcie trójlistnej pętlicy.
  • gorczańska – parzenice w typie węzła rycerskiego, dużo bardziej skomplikowane niż motyw podhalański, wyszywane na kształt serca.
  • pienińska – formy w kształcie haczyka pojawiają się w miejscu, gdzie dolna część oblamkiprzypora styka się z serduszkiem; haczyki (smereki) wyhaftowane ściegiem łańcuszkowym zwrócone są do dołu.
  • Podhalańska – najbardziej wielobarwne parzenice spośród wszystkich wymienionych (od 6 do 8 kolorów), mają charakterystyczny kształt rozety/serca/gwiazdy z bocznymi pętlami o stylizowanych roślinnych i geometrycznych formach, zakończone krzesiwkiem(kwadrat, kukiołka).

Wzór dla miłośników Tatr!

Ten niesamowity wzór zachwyca na co dzień już nie tylko Górali czy Polaków, ale również obcokrajowców, którzy chętnie przyjeżdżają poznawać uroki polskich gór. Uważamy, że każdy szanujący się miłośnik Tatr zdecydowanie powinien mieć w swojej kolekcji akcesoria z motywem parzenicy, aby oddać hołd tradycji i naszym ukochanym terenom.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *